Tóm tắt bài pháp thoại ngày 28.09.2006 tại Xóm Thượng, tiếng Việt

 Bắt đầu cho khóa tu Mùa Thu 2006 Sư Ông giảng tiếp về các định đề Làng Mai.

Định đề thứ 25: Khổ Lạc tương tức; Phiền não và Bồ đề đều có tính hữu cơ

Khổ tức là khó chịu, khó ở

Hiểu được bản chất của khổ rất cần thiết. Khổ là sự thực cao quý thứ nhất. Khi hiểu được điều này rồi thì mình có thể đi qua được sự thực thứ ba tức là Diệt. Diệt tức là sẽ chấm dứt được cái khổ, như vậy có nghĩa là trạng thái khổ chấm dứt và bắt đầu trạng thái lạc. Duy trì được ý thức về khổ đau thì mình mới nhận diện được các điều kiện của hạnh phúc.

Bụt hiện hoa hàm tiếu
Pháp ca dòng suối trong
Ta bà thành tịnh độ
Đầu núi áng mây hồng

Trong hoa có rác, trong rác có hoa. Cũng vậy, phiền não, khổ đau trong ta cũng có tính chất hữu cơ, nếu biết chăm sóc thì nó sẽ cho ra rất nhiều hoa trái, hạnh phúc. Vì thế mình không phải chạy trốn khổ đau và đi tìm hạnh phúc tại một nơi nào đó. Khổ đau và hạnh phúc luôn tương tức với nhau, cũng như có phải thì phải có trái.

Cũng trong ý nghĩa của khổ đau, nghịch cảnh, Sư Ông nói về xây dựng tình huynh đệ. Tình huynh đệ được xây dựng không bằng quyền lực, bằng chức vụ mà bằng tình thương và sự hiểu biết. Nhiều khi chỉ vì một sự giận hờn nho nhỏ mà mình rời bỏ tăng thân, và khi mình rời bỏ tăng thân thì mình sẽ đánh mất luôn tình huynh đệ. Sự thực tập của chúng ta là một quá trình và trong quá trình đó thế nào cũng có những khó khăn và nghịch cảnh. Ngay cả Đức Thế Tôn trước khi thành đạo cũng đã gặp những nghịch cảnh, khó khăn và sau khi thành đạo, có cả ngàn đệ tử, khó khăn và nghịch cảnh vẫn còn. Vì thế chúng ta đừng ngại, hay bỏ cuộc khi gặp khó khăn trong sự tu tập, trong việc xây dựng tăng thân và xây dựng tình huynh đệ. Chính những khó khăn nghịch cảnh này sẽ làm cho chúng ta lớn lên rất nhanh và cho chúng ta nhiều niềm vui và hạnh phúc hơn khi vượt qua được.