Phim Đường Xưa Mây Trắng

(nhật ký của Làng Mai)

>>tải xuống bài này (dưới dạng file Word.doc)

Tin vui

Tối ngày 12 tháng 3 năm 2006, các sư cô ở Xóm Mới Làng Mai vui quá vì vừa mới đọc được email của nhà xuất bản Parallax nói có một tỉ phú muốn làm một cuốn phim về đời của Bụt từ cuốn sách Đường Xưa Mây Trắng của Sư Ông. Anh Travis nói: “ Họ tới bằng máy bay nhà, và họ rất mừng là tác giả cuốn sách là Sư Ông Thích Nhất Hạnh còn sống. Tiến sĩ B. Modi, nhà tỷ phú, là một trong ba người giàu nhất Ấn Độ nói rằng ông đã có ý định làm cuốn phim này từ 18 năm nay nhưng bao lần không thành. Rồi mới cách đây hai năm ông đọc được cuốn sách này bằng tiếng Hindi và rất cảm động. Ông kết luận đây là cuốn sách mà ông chờ đợi từ lâu. Cho người truy tầm, tỷ phú Modi mới biết ấn bản Hoa Kỳ do nhà Parallax in nên đã tìm đến chúng tôi (Parallax). Chúng tôi báo tin là tác giả đang sống bên Làng Mai nên Ông Modi mừng quá, xin được gặp tác giả ngay cuối tháng 3 năm 2006 này.”

Làng Mai cưu mang

Lúc quý sư cô Xóm mới đọc thư Parallax báo tin đó là giữa đêm. Sư cô thủ quỹ gửi ngay điện thư cho một đạo hữu người Ấn ở New Delhi để hỏi thăm về Dr. Bhupendra Kumar Modi. Anh bạn trả lời rằng ông này thuộc một gia đình Ấn Độ Giáo thứ thiệt, rất giàu có, rất thuần thành. Ông ta làm Chủ Tịch Hội Maha Bodhi Society thật đó, nhưng chắc tại vì giàu nên thiên hạ mời làm chủ tịch chứ gia đình đó vốn không ưa Phật giáo đâu! Nếu ông ta hỏi tiền bản quyền sách Đường Xưa Mây Trắng thì Làng Mai nên đòi 50 triệu mỹ kim. Giá cả sẽ cò kè qua lại, từ 50 triệu có thể xuống 10 triệu mỹ kim. Như vậy thì Sư Ông cũng đủ nuôi cả ngàn đệ tử của sư ông rồi, quý thầy quý sư cô khỏi đi kêu gọi các bạn bè khắp nơi đóng góp. Sư cô thủ quỹ nghe cũng vui, nhất là khi nghĩ đến dự án thiền đường Xóm Thượng chưa có tiền khởi công, vì sau khi làm xong thiền đường Hội Ngàn Sao Xóm Hạ là trương mục của các Xóm Làng Mai gần lủng! Cần ít nhất là bảy trăm nghìn (700.000) Euros mới xây được thiền đường Xóm Thượng! Sư Cô cũng nghĩ tiếp là các sư em ở Việt Nam từ Tu Viện Từ Hiếu đến Tu Viện Bát Nhã đều chưa có cư xá, tăng xá ở Tổ Đình Từ Hiếu cũng chưa đủ tiền xây. Chỉ cần 65 ngàn Euros thôi, nhưng đào đâu ra? Ở Bát Nhã, con số các em muốn xin xuất gia càng ngày càng đông mà quý thầy quý sư cô không dám nhắm mắt nhận liều. Mỗi phòng rộng 5 mét X 5 mét mà trong đó quý cô phải xếp tới 16 em, mỗi em chỉ có một giường trong chiếc giường tầng: áo quần, dụng cụ cá nhân, sách vở, nằm, ngồi, viết lách... chỉ có thể sử dụng trên cái giường của mình. Phòng ăn, ngồi sít nhau thì chỉ có 180 chỗ, còn năm chục em kia phải ngồi ngoài trời hay lên thiền đường ngồi ăn nếu trời mưa… Muốn xây thêm tăng xá, thiền đường và nhà ăn cho một cư xá mới bên kia bờ suối cho các sư cô, Làng sẽ cần thêm 200.000 Euros nữa. Số tiền vài triệu dollars tiền Bản quyển cuốn Đường Xưa Mấy Trắng này sẽ giải quyết được nhiều chuyện lắm. Sư cô thủ quỹ thầm nghĩ : Đúng rồi, chư tổ gửi cái ông tỷ phú này đến góp phần công đức với tăng thân đây! Thật là đúng lúc.

Kiểm duyệt nghệ thuật

Ngày hôm sau, tăng thân Làng Mai nhận được điện thoại của luật sư John Newman, người chuyên lo về luật pháp cho tất cả tác quyền sách xuất bản của Thầy. Anh John căn dặn: Quý thầy quý sư cô phải đề nghị lấy bản quyền trên cái gross amount, tức là tiền đầu tư của ông ta: 5%, 3%, 2% hay 1% , dù là nửa phần trăm cũng được, nhưng phải trên tiền đầu tư nhé. Các nhà làm phim họ khôn lắm, họ có thể đồng ý cho 5-7 % của tiền lời, nhưng phim chẳng bao giờ có lời cả. Họ cứ tính tiêu tính tỏi sao đó mà cuối cùng 10 năm, 20 năm hay 50 năm sau, chưa chắc tác giả đã nhận được tiền bản quyền đó, thưa quý thầy quý sư cô! Sư Cô Chân Không nói: Chúng tôi đã có kinh nghiệm với vài người làm phim. Khi trái tim họ còn trong sáng thì làm phim rất hay, nhưng khi có chút thành công thì kiêu mạn và lại làm dở lại, vì thế, trong những điều kiện ký với hãng phim này Sư Ông sẽ đòi quyền theo dõi tinh thần cuốn phim và có quyền can thiệp nếu phim đi sai tinh thần Bụt dạy. Luật sư Newman nói: Không được đâu thưa sư cô! Ở xã hội xứ này, họ có tự do tư tưởng, tự do nghệ thuật, nếu mình đòi điều đó là rất khó, họ nói mình vi phạm tự do tư tưởng và luật pháp sẽ bênh vực họ! Cái gọi là “droit moral” bây giờ ít có nước nào chấp nhận.

Tác quyền và quyền dịch thuật

Còn hai tuần nữa Tiến Sĩ Modi và những người phụ tá sẽ sang gặp sư ông và quý thầy, quý sư cô Làng Mai. Nhóm luật sự của hãng phim ở Hoa Kỳ, đại diện là Larry Mark đã soạn thảo một bản hợp đồng để gửi cho luật sư của Làng Mai là John Newman, cũng ở Hoa Kỳ. Bản sao gửi cho Làng Mai. Thư đi thư lại mấy tuần lễ, làm sao để Sư Ông đồng ý và có thể ký ngày họ qua thăm. Luật sư John Newman giải thích, thứ nhất là phải giải quyết việc quyền dịch thuật quyển sách Đường Xưa Mây Trắng. Rồi thứ hai mới tới việc giải quyết vấn đề tác quyền của Sư Ông. Dù sư ông có ký rồi nhưng nếu trong khi đang làm phim, cô dịch giả lên tiếng kiện hãng phim đã sử dụng bản dịch của cô ấy mà không xin phép thì vì việc quay phim cũng phải ngưng lại, và sẽ tốn kém vô cùng. Sư Ông có tác quyền nhưng là tác quyền tiếng Việt, nếu họ không trả tiền cho cô dịch giả này thì họ phải mướn người khác dịch lại cuốn sách. Ban Luật Sư hãng phim Modi Buddha Film là Larry Mark tranh thủ ráo riết “tiết kiệm” cho chủ của họ. Đọc xong hợp đồng và thấy trước là nếu bắt đầu bằng tiền bạc như vầy chắc cuốn phim sẽ không ra gì, các vị phụ tá đã trình lên Sư Ông. Sư Ông khen: Các con nói đúng. Thầy trò mình sẽ quyết định không lấy một đồng một xu nào của họ hết thì mới có năng lực hướng dẫn họ làm phim theo ý định của mình được. Để họ tới mình sẽ tính sau. Nghe Sư Ông nói thế tất cả đều vui và cảm động, thấy mình thật may mắn có được một vị Thầy biết cách đối trị với cái thế giới tiền bạc này. Đúng thế, vì luật sư của hãng phim đưa ra một văn bản quá nhiêu khê về tiền bạc nên cô dịch giả ngại không chịu ký trao dịch quyền cuốn sách. Vì thế nên tới 10 ngày trước Liên Hoan Phim Cannes bắt đầu, cô mới chịu ký tên và hãng phim mới bắt đầu có thể mướn phòng tiếp tân .

Nhiều bàn tay và nhiều tấm lòng

Sư cô thủ quỹ báo tin cho tăng thân Làng Mai biết trước sẽ chẳng có đồng nào để lo trang trải các Phật sự khác của Làng đâu, dù người ta nói tỷ phú Modi sẽ bỏ ra 120 triệu mỹ kim để làm cuốn phim. Tuy thế, ai cũng rất vui mừng vì cuốn sách Đường Xưa Mây Trắng là cuốn sách hay cho đến nỗi nhiều người trẻ đã bỏ hết đời sống phù phiếm trên đời và quyết chí đi tu. Vậy mà cho tới bữa nay mới có người biết đến. Ông Modi như vậy là người tri kỷ của mình rồi, mình đâu có cần tiền bạc chi nữa? Sư Ông mà nhận 10 triệu đô tiền tác quyền thì chắc Làng Mai sẽ vì thế mà hư hỏng hết. Mọi người nhắc nhau: Xưa nay mình có nhận đồng nào của cuốn phim nào đâu, vậy mà mình vẫn làm được từng ấy việc? Nếu mình có tu tập thực sự, nếu sự tu tập của tăng thân là tri túc thì bao nhiêu tấm lòng yêu chuộng con đường phụng sự của Sư Ông sẽ cùng đến góp một tay. Lo chi! Để vài ông nhà giàu lo tài chính thì họ sẽ lấy hết phước sao? Bất cứ công tác Phật sự nào mà càng có nhiều bàn tay đóng góp - dù mỗi người chỉ cho một số tiền nhỏ nhưng đóng góp với tất cả tấm lòng - thì công đức mới ngút ngàn và Phật sự mới thành công tác của một dòng sông.

Lý do vì sao thông điệp được chọn

---Đọc tiếp---