![]() |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Trang Nhà | Làng Mai | Thiền Sư Nhất Hạnh |Tu Học | Tin Tức | Hình Ảnh | Văn Nghệ | Hiểu và Thương | Tài Liệu | Khóa Tu | Bạn Trẻ | Việt Nam 2008 |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Trong khóa tu Zen Teens, tôi có cơ hội lên chia sẻ với các em. Nếu tôi ngồi nói 1 tiếng đồng hồ thì chắc chắn các em sẽ chán lắm, nên tôi tìm đến các em từ Mississippi để cầu cứu. Tôi vẽ lên bảng hình trái tim, phổi, não, những mũi tên và giải thích cho các em nghe hệ thống thần kinh làm việc như thế nào khi một người đi qua một cảm xúc mạnh, và ký ức ngắn hạn (short-term memory) cũng như ký ức dài hạn (long-term memory) được ghi nhận như thế nào trong những trường hợp đó. Mười mấy em ngồi chung quanh tôi, có em nhìn lơ đãng ra ngoài, có em nghe miệng mở há hốc. Tôi chợt hỏi mình, điều tôi đòi hỏi các em có hơi buồn cười (ridiculous) quá không? Tôi dừng lại vài giây rồi nói: Sư cô đã học những kiến thức này trong trường y, nhưng sư cô đã không biết sử dụng để chăm sóc mình. Bây giờ sư cô muốn dạy các em đến đây tu học để các em có thể hiểu và chăm sóc mình tốt hơn. Sư cô biết đề tài này khá phức tạp. Sư cô đã giải thích cho các em nghe rồi đó, bây giờ các em giúp sư cô dùng ngôn ngữ của các em để làm cho nó dễ hiểu hơn. Mình sẽ đóng kịch, nên mình phải làm cho nó thật đơn giản để các em khác có thể tiếp thu được. Mình có thể dàn cảnh thế này, có một cuộc xung đột giữa hai người... hay có một anh chàng đẹp trai đi ngang qua.... ''Mình dùng anh chàng đẹp trai đi ngang qua đi,'' Julie đề nghị với nụ cười láu lỉnh. Tôi nhìn quanh và thấy các em biểu lộ sự thích thú. Ừ, mình dùng nó làm kịch bản của mình, tôi liền nói. Vậy thì ai sẽ làm anh chàng đẹp trai? Ai làm cái tâm (mind) bị thu hút bởi anh chàng đó? Ai làm tim, phỗi, não, và các hóa chất thần kinh? ''Con làm cái tâm cho,'' Julie xung phong. ''Con làm phổi cho,'' Terry giơ tay lên (Terry 11 tuổi, có những triệu chứng suyển gần đây, và tôi đã chỉ cho em về phương pháp thở bụng khi đang lên cơn suyễn). Các em chọn Allen làm ''anh chàng đẹp trai.'' Allen rất thích chơi thể thao, luôn mang vớ đen cao đến đầu gối, dáng cao và đi tướng rất ngầu. Hiệp, 17 tuổi, dầy bề ngang, ít nói và hiền, cũng bị xung phong giùm để làm bộ não. Hóa và Vivi xung phong làm những hóa chất thần kinh tiết ra từ bộ não. Kenny hoan hỷ làm mắt và tai (tượng trưng cho các căn mắt tai mũi lưỡi và thân), mở to ra khi thấy ''anh chàng đẹp trai'' đi qua, nhưng rồi em chợt la lên, ''Con không thể làm mắt và tai được, vì người ta sẽ tưởng con là bê đê (gay)!'' Các em đứng thành một hàng theo trình tự: tâm, mắt tai, não, và hai hóa chất đứng hai bên não. Isaac là ''hạt giống chánh niệm,''còn nhỏ xíu trước khi tu tập, nên ngồi núp sau lưng ''tâm.'' Đáng lẽ ''tâm'' phải nói huyên thuyên bất tận khi ''anh chàng đẹp trai'' đi ngang, nhưng ''tâm'' chỉ nói được ''He's dreaming!'' rồi cứ cười khúc khích. ''Tâm'' nỗi quạu khi bị các bộ phận khác nhắc. Khi tôi hỏi nếu em lên trước mọi người em có sẽ bị khớp không, ''tâm''trả lời ''con cũng không chắc nữa,'' làm tôi hơi lo. Ngày hôm sau Julie (''tâm'') đến xin nói chuyện riêng với tôi. Qua sự chia sẻ của em, tôi nhận thấy rằng em dễ lên xuống, và em có những cái nhìn và những tập khí có thể làm cho em rất khổ về sau. Tôi lau nước mắt của em, và hướng dẫn em thở để làm dịu lại những cảm xúc đang đi lên trong em. Rồi tôi chia sẻ một cách chân thành với em về những nhận xét và quan tâm tôi có về em. Em chỉ mới 15 tuổi, có thể em chưa hiểu hoặc chưa chấp nhận được những gì tôi chia sẻ với em, nhưng tôi hy vọng rằng em cảm được tình thương tôi cho em. Biết đâu một lúc nào đó trong cuộc đời khi em bị khổ, em sẽ nhớ lại những gì em đã học được từ môi trường tu tập của Lộc Uyển. Hôm tôi lên chia sẻ với thính chúng trẻ, các em từ Mississippi đã cùng lên với tôi. Các em mặt những bộ vạt hò màu nâu nhìn rất hiền và thiền vị. Mỗi em đều đeo trước ngực hình vẻ của bộ phận cơ thể mình đang đóng. Julie không lên, và không em nào chịu thay thế em, nên tôi đành phải đóng vai cái ''tâm.'' Tôi giới thiệu sơ lược với đại chúng về sự tương quan mật thiết giữa tâm và cơ thể . Khi mình gặp một hoàn cảnh ngoại tại nào đó, nếu tâm mình bị kích thích mạnh (như có sự sợ hãi, giận dữ, thích thú hay kích động) thì não bộ sẽ phóng thích (release) nhiều chất truyền dẫn thần kinh (neurotransmitters) và những hoá chất hormones có liên hệ đến cảm xúc. Sự kích hoạt này của hệ thống thần kinh giao cảm (activation of the sympathetic nervous system) đưa đến những phản ứng sinh lý học gọi chung là ''phản ứng đánh hay chạy'' (physiological responses collectively called fight-or-flight response). Các giác quan trở nên rất nhạy cảm, các cơ bắp co lại, tim và phổi làm việc tích cực hơn. Trung tâm cảm thọ (Emotion center Amygdala) bị kích hoạt cực độ, và trung tâm ký ức (Hippocampus) ghi nhận kinh nghiệm đó (encode) như ''ký ức ngắn hạn.'' Nếu sau đó mình hồi tưởng lại sự kiện đã xảy ra, tâm mình lại bị kích thích với nhiều suy nghĩ và cảm thọ, thì não bộ lại phóng thích các hoá chất thần kinh, dẫn đến những phản ứng trong cơ thể, và trong bộ nhớ của mình (memory bank), ký ức ngắn hạn trở thành ký ức dài hạn....Cứ như thế, tâm mình luôn bị kích thích bởi những hoàn cảnh ngoại tại và nội tại, và những trải nghiệm tâm sinh lý này (physiological and mental experiences) hằn sâu trong não bộ và tâm thức của mình.... Tôi mời đại chúng xem màn kịch (skit) để hiểu rõ hơn những hoạt động này. Kelly và Tiểu Mi cầm hai tờ giấy viết chữ ''Màn 1'' ''Chưa Thực Tập''đi ngang trước đại chúng. ''Anh chàng đẹp trai'' xuất hiện, vừa đi vừa trả lời điện thoại. ''Tâm'' la lên, ''He's dreaming!'' ''I am in love!'' ''I think HE'S THE ONE!'' ''Blah blah blah....'' (Anh ta đẹp trai quá... Tôi yêu rồi...Tôi đã tìm được đúng đối tượng rồi, vân vân và vân vân). Thính giả cười ầm lên, và tôi thầm nghĩ, có sư cô nào ăn nói như tôi! Thôi lỡ phóng lao rồi phải theo lao! ''Mắt và tai'' (em Hạnh) mở toang những cánh cửa giấy. Hạt giống chánh niệm ngồi im ru. ''Não'' tức thì bóc tay vào túi đeo trước ngực, quăng ra hàng loạt những cục giấy vo tròn tượng trưng cho các chất truyền dẫn thần kinh (neurotransmitters). Hai viên hoá học (Vivi và Hóa) chạy ra với 2 cái búa (cũng bằng giấy) và đập vào ''tim'' và ''phổi.'' ''Tim'' dùng mõ gõ cốc cốc thật nhanh. ''Phổi'' thở hổn hển, miệng mở to. ''Não'' giơ tay lên xuống, nói như người máy, ''Ký ức ngắn hạn. Ký ức ngắn hạn. Ký ức ngắn hạn.'' Không phải hoàn cảnh, mà chính cách phản ứng và sự ghi nhận hoàn cảnh ấy ảnh hưởng một đời người. Nếu ai đã từng yêu sẽ luôn nhớ những mối tình đầu, vì mình lao vào nó với tất cả những cảm xúc của thân và tâm. Bao nhiêu năm sau nghĩ lại, mình vẫn cảm thấy bồi hồi. Cũng vậy, khi mình bị khủng hoảng hay lo sợ hay giận dữ, mình cũng ghi nhận những kinh nghiệm này với những phản ứng của thân và tâm. Một người có những kỷ niệm bi thương, nếu mỗi lần nhớ lại sự kiện ấy mà cả tâm lẫn thân sống lại những giây phút đó, thì thật sự những sự kiện đâu phải chỉ xảy ra trong quá khứ, mà chúng vẫn đang tiếp tục xảy ra trong hiện tại và trong tương lai. Mình khổ hoài, trong khi thức cũng như trong những giấc mơ là vì thế. Nhưng nếu mình biết tu tập, thì khi một hoàn cảnh ngoại tại đến với mình, mình tức thì quay về với hơi thở, để làm chậm lại những suy tư và làm an lại cái tâm của mình. ---đọc tiếp---
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Làng
Mai - Plum Village - Village Des Pruniers - Tu Viện Lộc Uyển - Deer Park Monastery - Tu Viện Thanh Sơn - Tu Viện Bích Nham 24240 Le Pey Thenac France - Góp Ý : banbientap@langmai.org |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||