Ba ngày tu học đó đã mang đến rất nhiều chuyển hóa trong nội tâm của từng người. Người nào cũng vui vẻ ra. Duy chỉ có một cô gái, từ những buổi pháp thoại công cộng cho đến cả ba ngày trong khóa tu, cô không hề mỉm cười. Khi chấm dứt khóa tu, tôi thả bộ một mình trong rừng chơi, thì bất chợt thấy cô đang múa. Tôi dừng lại, tính rút lui cho cô tự nhiên nhưng cô đã nhìn thấy tôi. Cô hơi bẽn lẽn nhưng rồi mạnh dạn tiến đến gần, đưa tặng cho tôi đóa hoa dại cô đang cầm trên tay và mỉm cười. Đó là nụ cười đầu tiên tôi phát hiện trên gương mặt cô gái.

Có một vị Bồ tát rất thông minh tên là Văn Thù Sư Lợi. Trong các bạn sinh viên tới thăm Làng Mai, tôi thấy rất nhiều những gương mặt rất sáng, rất thông minh. Những bạn này đặt cho chúng tôi những câu hỏi về đạo Bụt rất hay, rất sâu sắc. Nếu đức Bồ tát Quan Thế Âm thích thực tập lắng nghe thì Bồ tát Văn Thù Sư Lợi thích thực tập nhìn sâu.

Nhờ thực tập nhìn sâu cho nên Bồ tát có cái hiểu, cái thấy rất vi tế. Vô thường là một phương pháp nhìn sâu mà thuật ngữ gọi là vô thường quán. Nhờ nhìn sâu, thấy tự tính vô thường của thân, của tâm, mà ta biết rằng linh hồn bất biến là một ý niệm quá là ngây thơ, đơn giản.

Bạn ta cũng không có một linh hồn bất biến. Ta có thể giúp cho bạn ta từ một con người chán nản, tuyệt vọng thay đổi để trở thành một con người tích cực, yêu đời. Chính nhờ thấy được mọi cái trên đời này đều vô thường cho nên ta muốn thay đổi những cái xấu thành ra tốt đẹp. Nếu ta nói người kia là như vậy đó, không xài được, xấu xa lắm, không ai thay đổi được đâu là ta chưa có cái thấy sâu sắc về tự tính vô thường của thân và tâm của người đó.

Người ta thường tin rằng ở trong mình có một cái tôi. Cái tôi đó có một giá trị nhất định. Cái tôi (ngã) của tôi là như vầy, cái tôi của người kia là thế kia. Nhìn qua cái tôi (ngã kiến), ta trở nên mặc cảm hay tự hào khi đứng trước một người khác. Bụt nói rằng không có cái tôi đó đâu (vô ngã). Chúng ta, ai cũng có những hạt giống rất đẹp ở trong tâm, được trao truyền từ ông bà tổ tiên, thầy cô, bằng hữu. Nếu có người biết giúp cho ta tiếp xúc được với những hạt giống tốt đẹp đó thì ta có thể chuyển đổi khổ đau thành ra hạnh phúc.

Tâm ta là một thực tại sinh động. Nếu có thầy, có bạn giúp cho, thì tâm ta có thể chuyển hóa. Có những hạt giống rất đẹp nằm rất sâu trong tâm mà ta chưa từng phát hiện ra. Giúp cho người kia thấy được cái đẹp có mặt trong họ là một món quà rất lớn. Đôi khi ta cần một môi trường tốt đẹp để giúp người phát hiện ra những hạt giống đẹp đó ở trong tâm. Ở trong môi trường đó, ta có những người bạn tu nâng đỡ cho ta. Ta có những vị Bồ tát Văn Thù Sư Lợi, nhờ có cái thấy sâu sắc về vô thường và vô ngã, mà hết lòng tin tưởng ở khả năng chuyển hóa khổ đau và tiếp xúc được với hạnh phúc nơi ta.

Lạy đức Bồ tát Văn Thù Sư Lợi, chúng con xin học theo hạnh Bồ tát, biết dừng lại và nhìn sâu vào lòng sự vật và vào lòng người. Chúng con xin tập nhìn với tất cả sự chú tâm và thành khẩn của chúng con. Chúng con xin tập nhìn với con mắt không thành kiến. Chúng con xin tập nhìn mà không phán xét, không phản ứng. Chúng con nguyện tập nhìn sâu để thấy và để hiểu những gốc rễ của mọi khổ đau, để thấy được tự tánh vô thường và vô ngã của vạn vật. Chúng con xin học theo hạnh của Ngài, dùng gươm trí tuệ để đoạn trừ phiền não, giải thoát khổ đau cho chúng con và cho mọi giới.

Đạo Bụt Đại Thừa giới thiệu cho ta nhiều vị Bồ tát xinh đẹp và tài ba. Đến đây ta đã được biết về ba vị. Trên thực tế, ba vị Bồ tát đều có mặt nơi ta dưới dạng của những hạt giống tốt đẹp. Ta có thể cho phép những hạt giống này được tưới tẩm hàng ngày. Hoặc ta có thể giúp tưới tẩm những hạt giống tốt này nơi bạn bè ta.

Giáo lý vô ngã cho ta thấy rằng không có một cái ngã (như một linh hồn) bất biến trong ta. Ta là một thực tại thay đổi không ngừng (vô thường). Ta đang thay đổi về hướng nào? Ta đang đi về hướng hạnh phúc hay là hướng khổ đau? Trong đạo Bụt, ta tập sống từng phút giây trong sự tỉnh thức. Nhờ sự tỉnh thức mà ta nhận ra được ta đang đi về hướng nào.

Có một pháp môn mà thiền sinh Làng Mai rất thích hành trì, đó là tưới tẩm hạt giống tốt. Sư tưới tẩm hạt giống tốt này sẽ xảy ra dễ dàng hơn nếu ta được yểm trợ, nâng đỡ bởi những người bạn tu. Hiện nay, trên thế giới thiền sinh đã thành lập được gần một ngàn nhóm tu học (tăng thân) rồi. Chỉ riêng tại Hòa Lan, ta đã đếm được hơn hai mươi tăng thân tu học.

Những tăng thân này tập họp lại một lần trong một tuần, trong nửa tháng hay trong một tháng. Họ nghe băng giảng, ngồi thiền, đi thiền, ăn cơm trong im lặng, pháp đàm, tụng giới, thiền trà, thiền buông thư... Trong khi tu tập bên nhau, họ quyết tâm tưới tẩm những gì hay nhất, đẹp nhất ở trong người kia. Họ tổ chức sự tu học như thế nào để mọi người được sống trong tỉnh thức, biết giúp cho nhau tiếp xúc được với hạnh phúc ngay trong giây phút hiện tại.

Bởi vì thấy rằng không có một cái ngã, ta càng trở nên khiêm tốn hơn. Ta có thể thay đổi rất mau chóng. Trong một môi trường tốt hay xấu, chỉ trong vòng một tuần lễ thôi, thì ta đã trở thành một con người khác.

Đạo Bụt Đại Thừa đã có mặt như một cuộc cách mạng, đưa đến cho đạo Bụt những ngọn gió mới. Những bộ kinh rất hay như kinh Hoa Nghiêm, kinh Pháp Hoa, kinh Kim Cang, kinh Duy Ma Cật... được kết tập để diễn bày những giáo lý, cũng như những sự thực tập phóng khoáng của Đạo Bụt Đại Thừa. Chính Đạo Bụt Đại Thừa đã đặt nền tảng cho tinh thần Đạo Bụt Nhập Thế tại Việt Nam sau này.

---đọc tiếp---