Những Vị Bồ Tát Xinh Đẹp và Tài Ba  

Thầy Pháp Dụng  

Tặng anh em sinh viên Việt Nam tại Bordeaux

Hôm qua, buổi pháp đàm xảy ra thật vui. Pháp đàm là cơ hội để chúng ta ngồi lại với nhau, tập lắng nghe từng người chia sẻ kinh nghiệm tu học của mình. Có tu học thì lời chia sẻ mới sâu sắc, còn không thì ta chỉ nói lý thuyết thôi.

Có một sư chú nói rằng ngày xưa, khi quan sát một cơn giận phát khởi ở trong tâm, thì sư chú không thấy cơn giận đó là mình. Sư chú chỉ làm người quan sát, loay hoay tìm cách điều phục cơn giận. Bây giờ sư chú thấy mình đang là cơn giận đó, chấp nhận cơn giận, không cần làm gì hết, giữ tâm mình cho thật yên thì dần dần cơn giận tự nó biến chuyển.

Tôi nghe sư chú chia sẻ và thấy thích thú lắm. Đây là kinh nghiệm thật của chú. Trong sự tu học, có người chỉ hành trì một thời gian ngắn mà thành tựu rất nhiều. Đó là vì người ấy chịu thực tập những gì thầy mình dạy.

Vừa rồi, có trên sáu mươi sinh viên Việt nam từ Bordeaux (Pháp) về thăm Làng Mai. Những người bạn trẻ này tiếp thu pháp môn tu tập rất nhanh. Tôi tin rằng, chỉ một thời gian ngắn áp dụng sự tu tập vào trong đời sống hàng ngày, những người trẻ này sẽ có rất nhiều niềm vui trong khi học tập.

Có một người bạn trẻ hỏi:

- Thầy ơi, việc học và công phu tu tập có thể đi đôi với nhau hay không?

- Tôi không quan niệm rằng tu là ngồi nhắm mắt lim dim hay là tụng kinh suốt ngày. Thầy tôi dạy tôi pháp môn thực tập hơi thở. Khi thở vào ta biết rằng ta đang thở vào. Thở ra ta biết rằng ta đang thở ra. Đây là phép thực tập hơi thở ý thức, một công phu quan trọng vào bậc nhất của thiền môn. Ta có thể áp dụng phép thực tập hơi thở trong lúc ngồi yên hay khi đi thiền. Khi làm việc, nấu ăn, rửa chén, ta cũng có thể áp dụng pháp môn theo dõi hơi thở. Hơi thở ý thức sẽ giúp cho tâm ta trở nên sáng suốt hơn. Nuôi dưỡng sự sáng suốt là trái tim của thiền tập. Làm việc gì ta cũng cần đến sự sáng suốt hết, nhất là trong việc học, ta càng cần một tâm lý quân bình và một tâm trí sáng suốt.

Trong thiền viện, ta thường được nhắc nhở tiếp xúc và thưởng thức những gì mầu nhiệm đang có mặt trong sự sống. Tại Làng Mai, ta có thể ngắm trúc lay. Trúc Làng Mai rất mạnh và đẹp. Trúc nhiều lắm. Trúc xanh rì bao quanh từng khu cư xá. Trúc được trồng để tô điểm quang cảnh, để ngăn gió, để hút nước thải và mùa xuân nào trúc cũng cho dân làng vô số măng non để ăn.

Tu là học tiếp xúc với vẻ đẹp của sự sống. Làng Mai không phải chỉ có trúc đẹp mà thôi. Ban đêm, ngồi chơi trên đồi cao của Xóm Thượng, ta có thể ngắm những ngôi sao trời lấp lánh. Bây giờ là mùa thu, ta có thể đi thiền hành thong thả qua những khu rừng mà ngắm lá thay màu. Ta cho rằng lá mùa thu chỉ màu vàng thôi ư? Không phải đâu, lá mùa thu màu đỏ, màu tím, màu cam... Đã có thi sĩ người Pháp từng ví lá mùa thu với những chiếc hoa muôn màu.

Có một thời, khi nói tới đạo Bụt (đạo Phật) người ta cho rằng người tu phải bi quan lắm, thấy cái gì cũng là khổ hết. Con người mẫu mực của đạo Bụt cổ điển là một vị A la hán, gầy gò, trơ xương. Cái gì cũng vô thường, sớm còn tối mất, cho nên cuộc đời là bể khổ. Người tu là một người chán đời, không còn muốn phấn đấu trong cuộc sống. Tu viện là nơi dành cho những người thất tình, tuyệt vọng - chỉ còn an phận, tìm niềm an ủi trong tiếng kinh, câu kệ.

Nhận ra sự hiểu lầm trên của quần chúng, đạo Bụt đã nỗ lực đổi mới. Phong trào canh tân đạo Bụt này xảy ra vào khoảng đầu công nguyên. Đạo Bụt đổi mới mang tên là Đạo Bụt Đại Thừa (Mahayana Buddhism). Đại Thừa có nghĩa là chiếc xe lớn, có thể giúp được rất nhiều người tiếp xúc với tuệ giác, sự hiểu biết và tình thương trong đạo Bụt.

Con người lý tưởng của Đạo Bụt Đại Thừa không phải là một vị A la hán gầy gò mà là một vị Bồ tát tròn trịa, tươi mát, miệng luôn luôn mỉm cười. Đạo Bụt Đại Thừa giới thiệu với ta nhiều vị Bồ tát xinh đẹp và tài ba. Có những vị Bồ tát rất nổi tiếng như là Bồ tát Quan Thế Âm. Bồ tát Quan Thế Âm là vị Bồ tát của tình thương. Người có khả năng lắng nghe rất sâu. Tại Làng Mai, chúng tôi thường niệm tên hiệu của người là Nam mô Bồ tát Lắng nghe Quan Thế Âm.

Ở Việt Nam, chúng ta quen tạc hình tượng của Bồ tát Quan Thế Âm như một bà mẹ hiền. Thật ra, Bồ tát Quan Thế Âm có thể là một người con trai hay là một người con gái rất trẻ. Trong những người bạn sinh viên trẻ đến Làng Mai hôm nọ, có những người có thể làm công việc của đức Bồ tát Lắng nghe Quan Thế Âm.

Nếu biết lắng nghe, ta sẽ dễ dàng tạo ra tình thương giữa những con người đang sống chung với nhau. Ta hóa giải được những hiểu lầm. Lắng nghe là một pháp môn tu học có vị trí rất quan trọng tại Làng Mai. Chúng tôi thường quán nguyện về đức Bồ tát Quan Thế Âm như sau:

Lạy đức Bồ tát Quan Thế Âm, chúng con xin học theo hạnh Bồ tát, biết lắng tai nghe cho cuộc đời bớt khổ. Ngài là trái tim biết nghe và biết hiểu. Chúng con xin tập ngồi nghe với tất cả sự chú tâm và thành khẩn của chúng con. Chúng con xin tập ngồi nghe với tâm không thành kiến. Chúng con xin tập ngồi nghe mà không phán xét, không phản ứng. Chúng con nguyện tập ngồi nghe để hiểu. Chúng con xin nguyện ngồi nghe chăm chú để có thể hiểu được những điều đang nghe và cả những điều không nói. Chúng con biết chỉ cần lắng nghe thôi, chúng con cũng làm vơi bớt rất nhiều khổ đau của kẻ khác rồi.

---đọc tiếp---