1.  Xin Thầy cho chúng con biết về những ngày Quán niệm ở Từ Hiếu và Bát Nhã, có bao nhiêu người đến dự và thời khóa có giống ở Làng Mai không?

                        Thầy Đồng Châu:

Khi Thầy chuẩn bị qua Làng thì Xóm Rừng Phương Bối đang được thành lập, còn Xóm Bếp Lửa Hồng đã có thể sinh hoạt đều đặn, đã có những ngày Quán niệm mỗi Thứ Năm và Chủ Nhật như ở Làng. Do thời tiết trưa nắng nên đi thiền hành sau thời tụng kinh sớm, sau đó ăn sáng, chấp tác từ 8h – 10h. Trong ba tháng an cư này, Thứ Năm hàng tuần hai xóm quán niệm chung với nhau và mỗi tháng có hai ngày Thứ Bảy và Chủ Nhật đầu tháng dành cho các phật tử cùng tu chung với các thầy, các sư cô. Tùy theo có bữa có 300 – 400 người, có bữa 700 – 800 người, mức trung bình là khoảng 500 người nên không có đủ chỗ ở đàng hoàng cho Phật Tử, mình phải sử dụng luôn nhà Tổ, nhà bếp, nhà Tăng, thiền đường, phòng khách … Thời tiết ở Bát Nhã gần như lạnh quanh năm, ẩm thấp và có muỗi nên ngủ qua đêm cần có đầy đủ mùng mền, có thêm gối càng tốt. Không đặt giá cả mà tuỳ hỉ cúng dường Tam Bảo, ai có điều kiện thì đóng góp, không có thì thôi, cùng san sẻ điều kiện tu tập chung với nhau. Thường là quý sư cô nấu cơm, đã có hệ thống nấu cơm rất tiện lợi, chỉ cần khoảng 1h đồng hồ là có thể nấu 50kg gạo thành những mẻ cơm hấp rất ngon lành. Các Thầy thì nấu thức ăn, có Phật Tử giúp cắt gọt. Còn những ngày Quán niệm riêng cho tăng ni thì có bữa các thầy làm hết, có bữa quý sư cô nấu bún riêu đãi các Thầy rất ngon lành. Nghe mấy sư cô nói đãi bún là các thầy biết ngay là món bún … riêu.

Một thời khóa cụ thể của ngày Quán niệm: Ngồi thiền tụng kinh, thiền hành, ăn sáng, pháp thoại của Thầy Viện chủ hoặc của các vị giáo thọ Làng Mai, thỉnh thoảng của một số thầy khác. Chiều thường có pháp đàm chia theo lứa tuổi.

Thầy Từ Hải:

Trước Hạ có hai ngày Quán niệm, một ngày dành riêng cho tăng ni và một ngày tăng ni Phật Tử chung. Sau này chỉ còn một ngày thứ bảy trong tuần. Số lượng tham dự rất đông, có lần hơn 300 người. Đặc biệt là giới trí thức đến tham dự rất nhiều. Sinh hoạt của ngày Quán niệm giống như ở Làng Mai, có hôm pháp thoại của Sư Ông, có hôm của Sư Thúc hoặc của các vị giáo thọ. Riêng thời khóa buổi chiều, có thực tập thiền buông thư (Từ Hải là một trong những “chuyên viên” thiền buông thư), sau đó chương trình thay đổi tùy theo pháp đàm hay thiền trà, thiền lạy.

 2. ThÜa ThÀy  các sư em bên đó có được chơi nhiều như bên Làng không?

                          Thầy Đồng Lực:

Những ngày Quán niệm, các thầy các sư cô cũng được chơi chung với nhau, ở Làng chơi môn thể thao nào thì Bát Nhã cũng chơi như vậy, đá cầu, đá bóng, có một sư cô là võ sư nên cũng có một lớp võ thuật. Những ngày làm biếng cũng tổ chức đi chơi picnic, đi chơi suối, đi chơi rừng, đi vào
các buôn làng được người dân tộc đãi món ăn rất ngon. 

3. Xin Thầy cho chúng con hiểu thêm về những thuận lợi và khó khăn hiện nay của Tăng thân Bát Nhã và Từ Hiếu.

                                                       Thầy Đồng Châu:

Bất cứ một tổ chức nào cũng có những khó khăn và thuận lợi riêng. Khi tu viện Bát Nhã được thành lập theo đường hướng tu tập pháp môn Làng Mai thì mọi thứ đã được dọn đường sẵn. Tức là những lực lượng, nhân sự cũ ở đó đã tự điều động cho gọn. Xóm Bếp Lửa Hồng – xóm của quý sư cô – có mặt trước tiên và hiện nay có thêm Xóm Rừng Phương Bối dành cho quý thầy. Giai đoạn đầu cũng có những khó khăn từ phía Giáo Hội cũng như từ phía chính quyền, nhưng từ từ mọi chuyện cũng được thu xếp ổn thỏa.

Về mặt tổ chức, Bát Nhã có thuận tiện là tất cả những thời khóa tụng kinh, thiền tập đều qui về một mối, không khác gì sự thực tập tại Làng Mai nên không có những khó khăn trong nội viện.

Về phía Phật Pử Việt Nam, tuy rất ưa chuộng pháp môn Làng Mai nhưng pháp môn của Làng đối với họ vẫn còn rất mới mẻ. Một số người thực tập có lợi lạc thì đã thích nghi, một số còn trong giai đoạn quan sát, một số muốn đến tham dự khoá tu  để tìm hiểu.

                          Thầy Từ Hải:
 

Mọi người ai cũng biết rằng Tổ Đình Từ Hiếu mang sắc thái truyền thống chùa Huế. Những bước đầu chuyển sang tu viện gặp rất nhiều khó khăn, không phải là vấn đề tổ chức mà là vấn đề tiếp nhận pháp môn, giống như hình ảnh con rắn lột da, phải đi qua giai đoạn rất đau xót thì mới có thể sống mạnh. Trước đây, pháp môn của Sư Ông cũng đã được thực tập tại Phật học viện  nhưng chưa được hoàn toàn vì vừa kết hợp với truyền thống nên không đi được trọn vẹn. Khi thay đổi thì có những vị Thầy, sư chú chưa thích ứng, thành ra phải qua ở chùa khác để có thể đi học bên ngoài, vì vậy gây nên khá nhiều tri giác sai lầm để người ta có thể bàn tán.

Mặt thuận lợi là: anh em đi vào sự thực tập mới, tiếp thu pháp môn rất nhanh. Sư Ông hỗ trợ về mặt tinh thần cho Từ Hiếu rất nhiều, tổ chức những buổi họp chúng xây dựng tăng thân, đưa ra đường hướng tu tập, thương tưởng nâng đỡ những khó khăn của anh em, nên anh em sau này có  nơi nương tựa. Hiện giờ, anh em rất vững vàng, không sợ hãi, sống rất vui, và điều đáng phấn khởi nhất là tình Thầy trò, tình huynh đệ đang sống lại rất đẹp.